کارخانه های تولید بتن و پروژههای بزرگ عمرانی مانند راهسازی، سد سازی و برج سازی، پیمانکاران بیشتر تمایل به احداث یک ایستگاه تولید بتن با مقیاسی متناسب با نیاز پروژه در منطقه عملیاتی خود دارند، زیرا هزینه ساخت و راه اندازی یک ایستگاه به نسبت خریداری بتن مورد نیاز از یک کارگاه تولیدی، معمولاً به صرفه تر است. که به این ایستگاه تولید بتن، بچینگ می گویند.
بچینگ پلانت چیست؟
ساخت بتن با حجم زیاد نیاز به دستگاهی دارد که این دستگاه را بچینگ یا بچینگ پلانت (batch plant) می نامند و مجموعه ای از ماشین آلات و تجهیزاتی است که وظیفه توزین مصالح اولیه، متناسب با طرح اختلاط و مخلوط نمودن آنها متناسب با طرح اختلاط به جهت تولید بتن با کیفیت بالا بر عهده داشته و در پروژههای بزرگ مانند سدها، پلها و برج ها بکار میرود. هر مرحله ریزش بتن یک بچ نامیده می شود و چون این دستگاه پشت سر هم بتن تولید می کند، به آن بچینگ پلانت میگویند.
اجزای سازنده دستگاه بچینگ شامل میکسر، سیلوهای ذخیره مصالح، نوار توزین مصالح، نوار انتقال مصالح، اسکرو های سیمان، سیستم توزین و کنترل، لوازم جانبی، سیلوهای سیمان، اتاق اپراتور و کنتور آب است که در فرآیند اختلاط، سیمان، سنگدانهها، آب و سایر مواد افزودنی ها، به نسبت های مشخص ترکیب میشوند تا مخلوطی یکنواخت و مقاوم از بتن بدست آید. بچینگها از نظر نرخ تولید بتن، تامین مصالح، مکانیزم اختلاط (نوع ترکیب مصالح)، نوع بتن تولیدی و روش حمل و جابجایی دسته بندی میشوند.
نکات ایمنی در زمان استفاده از بچینگ
- کلیه سیستم بچینگ باید به سیم ارت متصل شود.
- پیش از آغاز فعالیت، از درست بودن و ایمنی تمامی بخشهای بچینگ اطمینان حاصل کنید.
- ساخت سپتيك جهت هدايت پساب بچينگ امری الزامی است.
- به هيچ عنوان هنگام اختلاط مصالح، درب میکسر بتن را باز نکنید.
- از نصب الکتروموتورها در زیر لولههای آب خودداری شود، زیرا احتمال نشت وجود دارد.
- از پوتک لاستیکی در صورت گیر کردن مارپیچ اسکرو استفاده کنید.
- تراک میکسر باید برای بارگیری به قسمت زیر بچینگ هدایت شود.
- اپراتور نباید در حین کار، محل را ترک کند و تنها اپراتور مجاز به رفت و آمد در اتاق فرمان بچینگ مي باشد.
- در صورت بالا رفتن از سیلوها، حتماً از کمربند ایمنی و سایر تجهیزات ایمنی شخصی (HSE) بهره ببرید.
- در بخش بچینگ، ورود و خروج هر فردی به جز کارکنان آموزشدیده ممنوع است.
انواع بچینگ
بچینگ خشک
کارخانه مخلوط ترانزیت آماده می شود تا از اقدامات دستی یا دیجیتالی برای دانه بندی و وزن سیمان استفاده کند.آب را می توان به طور جداگانه وزن کرد، پس از توزین به یک ماشین میکسر ریخته می شود که به محل منتقل می شود. تمام مواد در طول حمل و نقل به محل ساخت و ساز مخلوط می شوند.
آب یا به محل یا در طول حمل و نقل با تکیه بر وضعیت کارخانه اضافه می شود.
بچینگ بتن مرطوب
مواد اولیه نیاز به مخلوط کردن تمام مواد با آب دارد، مواد در یک میکسر قرار داده م شوند.
پس از فرآیند اختلاط، بتن به داخل کامیون حمل و نقل جریان می یابد که آن را به محل انتقال می دهد. وسیله نقلیه باید سریع حمل شود تا بتن سفت نشود.
بچینگ پلانت ثابت بتن
همچنین به عنوان یک بچینگ پلانت بتن پایدار نیز شناخته می شود. بچینگ پلانت های پایدار بتن یکنواخت هستند و دور از محل ساخت و ساز قرار می گیرند.
بتن با کمک یک کامیون به محل ساخت و ساز منتقل می شود. تاسیسات بچینگ بتن ثابت ساده است و ابعاد آنها بزرگتر از بچینگ پلانت های سلولی است.
بچینگ پلانت ثابت ، بتن مرغوب تهیه می کنند و باید دقت شود که کامیون در زمان مورد نیاز بتن را به محل برساند. در غیر این صورت، بتن شروع به سخت شدن می کند، به این دلیل بتن می تواند به درستی گیرش کند.
بچینگ متحرک بتن
گاهی اوقات کارخانه بتن ثابت در فاصله ای قرار می گیرد و هزینه حمل و نقل بتن بالا می رود، بنابراین گران می شود.در چنین مواردی، کارخانه های بتن متحرک با مدل های ذخیره سازی فیزیکی، توزین، اختلاط و تخلیه محبوبیت بیشتری دارند.
پس از تأسیس کارخانه، پیمانکار می تواند با توجه به نیاز شغلی، ساخت بتن را تغییر دهد.
بچینگ به خط تولید بتن گفته میشود که انواع ثابت و متحرک دارد. بچینگها از بخشهای مختلف مانند محلهای ذخیره مواد اولیه، محل ذخیره آب، انتقال دهندهها (باکت و نوار نقاله) و میکسر تشکیل شدهاند که همگی توسط افرادی در اتاق کنترل تولید، کنترل و تنظیم میشوند. در پروژههای بزرگ عمرانی مانند سد سازی و برجسازی کارفرما به جای خرید بتن خود اقدام به تولید بتن میکند تا در زمان و هزینهها صرفهجویی شود از این رو به احداث خط تولید بتن یا بچینگ میکند.